BRON: © Trouw 2009
Ambulancepersoneel krijgt, ook door het vele tilwerk, veel last van de gewrichten.

© PATRICK POST
De regeling voor zware beroepen in de nieuwe AOW-wet noemt arbeidsmarktdeskundige Ton Wilthagen ’complex en onrealistisch’. „Het is gebaseerd op ouderwetse ideeën.â€
Mensen met een zwaar beroep mogen niet eerder stoppen met werken, zo blijkt uit de plannen van het kabinet over de ophoging van de AOW-leeftijd. Wel worden werkgevers verplicht mensen met een zwaar beroep na dertig jaar om te scholen of ze een lichtere baan aan te bieden. „Complex, onrealistisch en weer gebaseerd op een ouderwets beeld van de arbeidsmarktâ€, reageert Ton Wilthagen op de kabinetsplannen. Hij is arbeidsmarktonderzoeker aan de Universiteit van Tilburg. De regeling, zoals die er nu ligt, wordt heel lastig uitvoerbaar, denkt de hoogleraar.
„Het kabinet gaat er vanuit dat een werknemer dertig jaar bij dezelfde werkgever blijft werken. Volstrekt ridicuul. De arbeidsmarkt wordt steeds flexibeler. Mensen blijven op dit moment gemiddeld elf jaar bij een bedrijf. In de toekomst zal dat nog korter zijn.†Volgens de hoogleraar wordt het daarom ingewikkeld om bij meerdere werkgevers het arbeidsmarktverleden van een werknemer bij te houden.
Mensen met een zwaar beroep omscholen, heeft volgens Wilthagen ook geen kans van slagen. „De meeste mensen betreden niet voor hun achttiende de arbeidsmarkt. Na dertig jaar zijn ze 48. Mensen op die leeftijd omscholen kan, maar het is de vraag of andere werkgevers ze dan nog willen aannemen. We moeten werknemers geen houdbaarheidsdatum op hun rug gaan plakken.â€
Daarnaast vraagt hij zich af hoe de zware beroepen gedefinieerd zullen worden. „Een jurist die bijvoorbeeld werkt op de afdeling fusies en overnames van ABN Amro heeft wellicht een zwaardere functie dan een jurist die werkt voor een gemeente. Functies definiëren zou nog kunnen, maar zware beroepen vaststellen is haast een onmogelijke opgave.â€
Dat blijkt ook uit de stroeve discussies over zware beroepen die zijn gevoerd in buurlanden. „In België zijn ze al twee jaar aan het nadenken wat er moet gebeuren met zware beroepen. En in Duitsland, waar de AOW-leeftijd ook op 67 jaar ligt, is een halfbakken regeling bedacht. Mensen die de helft van hun werkzame leven een zwaar beroep uitoefenen mogen eerder stoppen met werken en mijnwerkers werken maar tot hun 62ste.†In Scandinavië wordt helemaal geen rekening gehouden met zware beroepen en daar is de pensioenvoorziening volgens de hoogleraar het best geregeld.
Het verbaast Wilthagen dat Nederland zo lang blijft discussiëren over deze regeling. „Het heeft er waarschijnlijk mee te maken dat wij kampioen deeltijdwerken zijn. We hechten veel waarde aan onze vrije tijd.â€
Regeling geldt al voor ambulancepersoneel
Het ambulancepersoneel uit de publieke sector maakt op dit moment al gebruik van een regeling voor zware beroepen zoals het kabinet die nu voorstelt. In 2006 is in de cao vastgesteld dat ambulancepersoneel na twintig jaar een andere functie mag uitvoeren. Zodra een werknemer in dienst komt, krijgt hij een loopbaanplan voorgelegd.
De vakbonden hebben grote twijfels bij deze nieuwe regeling. „Werkgevers hebben nog geen geld beschikbaar gesteld voor de omscholingâ€, zegt Peter van der Vloet, voorzitter van de landelijke CNV-ambulancezorg. Ger Jacobs van de GGD Brabant, onder meer werkgever van het ambulancepersoneel, vindt die uitspraak iets te kort door de bocht. „Wij betalen het scholingsgeld uit premies van het ministerie van VWS. Het ministerie heeft nog geen apart potje voor de omscholing beschikbaar gesteld, maar in de toekomst zal dat gaan veranderen.â€
Een ander heikel punt is dat de meeste werknemers helemaal geen gebruik willen maken van de regeling. „Mensen kiezen bewust voor een beroep als ambulancebroeder. Zij willen zich helemaal niet laten omscholenâ€, zegt Jacobs.
Van der Vloet onderschrijft die stelling, maar vindt dat ambulancebroeders absoluut met een bepaalde regeling ontzien moeten worden. „Boven de 55 jaar krijgt veel ambulancepersoneel klachten aan de gewrichten. Ook het tillen van patiënten wordt op deze leeftijd zwaarder, zeker nu de gemiddelde Nederlander steeds dikker wordt. Het kabinet moet hier wel rekening mee houdenâ€, zegt Van der Vloet.
Laat uw reactie achter op de site van TROUW